ท่ามกลางความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และหุ่นยนต์ Humanoid ที่เข้ามามีบทบาททั้งในภาคอุตสาหกรรมและชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ระบบอัตโนมัติ รถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงเทคโนโลยีอัจฉริยะที่สามารถคิด วิเคราะห์ และทำงานได้มากขึ้น ทำให้เกิดคำถามว่า “เมื่อ AI และหุ่นยนต์ทำงานได้เก่งขึ้น วิศวกรรมไฟฟ้ายังเป็นสาขาที่น่าเรียนหรือไม่?” และวิศวกรไฟฟ้าจะมีบทบาทอย่างไรในโลกที่เทคโนโลยีกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สำเริง ฮินท่าไม้ หัวหน้าสาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) ให้มุมมองว่า ยิ่งโลกก้าวเข้าสู่ยุค AI และหุ่นยนต์มากเท่าไร วิศวกรรมไฟฟ้าก็ยิ่งมีบทบาทสำคัญมากขึ้น เพราะเบื้องหลังการทำงานของเทคโนโลยีเหล่านี้ยังต้องอาศัยองค์ความรู้ด้านระบบไฟฟ้า พลังงาน มอเตอร์ เซนเซอร์ และระบบควบคุม เพื่อทำให้เทคโนโลยีสามารถทำงานได้จริงอย่างมีประสิทธิภาพ

1. ยุค AI และหุ่นยนต์ Humanoid ทำไมวิศวกรรมไฟฟ้ายังน่าเรียน?

วิศวกรรมไฟฟ้ายิ่งมีความสำคัญเมื่อ AI และหุ่นยนต์ก้าวหน้ามากขึ้น เพราะแม้หุ่นยนต์ Humanoid จะมี AI เปรียบเสมือนสมอง แต่หากไม่มีระบบไฟฟ้า มอเตอร์ เซนเซอร์ ระบบควบคุม และพลังงานที่เหมาะสม ก็ไม่สามารถเคลื่อนไหวหรือทำงานได้ วิศวกรรมไฟฟ้าจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงงานสายไฟหรือระบบไฟฟ้าในอาคาร แต่เป็นพื้นฐานสำคัญของหุ่นยนต์ ระบบอัตโนมัติ รถยนต์ไฟฟ้า พลังงานสะอาด และ Data Center ที่รองรับ AI โดยวิศวกรจะมีบทบาทมากขึ้นในการออกแบบ พัฒนา และบูรณาการเทคโนโลยีอัจฉริยะ พร้อมใช้ AI เป็นเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

2. เมื่อ AI ช่วยออกแบบและควบคุมระบบไฟฟ้าได้แล้ว ยังต้องมีวิศวกรไฟฟ้าอีกหรือไม่?

แม้ AI จะช่วยออกแบบ วิเคราะห์ และควบคุมระบบไฟฟ้าบางส่วนได้ แต่ยังไม่สามารถทดแทนความรู้ ประสบการณ์ และการตัดสินใจของวิศวกรในสถานการณ์ซับซ้อนได้ทั้งหมด โดยเฉพาะเมื่อระบบไฟฟ้าในโรงพยาบาลขัดข้องและต้องตัดสินใจเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าสำรอง การแก้ไขปัญหาหุ่นยนต์หรือเครื่องจักรในโรงงาน รวมถึงการตรวจสอบระบบไฟฟ้าที่ AI ช่วยออกแบบให้ถูกต้องตามมาตรฐานและปลอดภัยต่อการใช้งานจริง บทบาทวิศวกรจึงกำลังเปลี่ยนจากผู้คำนวณและออกแบบระบบ ไปสู่ผู้พัฒนาเทคโนโลยีอัจฉริยะ ผู้แก้ปัญหาซับซ้อน และผู้ตัดสินใจทางวิศวกรรม โดยมี AI เป็นเครื่องมือสนับสนุน

3. เรียนวิศวกรรมไฟฟ้าจบแล้ว ทำงานอะไรได้บ้างในยุคพลังงานสะอาดและ AI?

การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด รถยนต์ไฟฟ้า (EV) โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) และระบบอัตโนมัติ กำลังเปิดโอกาสทางอาชีพให้วิศวกรไฟฟ้าหลากหลายขึ้น ทั้งงานออกแบบระบบพลังงานสะอาดและระบบกักเก็บพลังงาน การพัฒนาระบบขับเคลื่อนรถยนต์ไฟฟ้าและสถานีชาร์จ การบริหารจัดการโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ การควบคุมหุ่นยนต์และโรงงานอัตโนมัติ ตลอดจนการออกแบบระบบไฟฟ้าสำหรับ Data Center ที่รองรับ AI สะท้อนให้เห็นว่าวิศวกรรมไฟฟ้าไม่ได้จำกัดอยู่กับงานไฟฟ้าแบบเดิม แต่สามารถต่อยอดสู่อุตสาหกรรมและเทคโนโลยีแห่งอนาคตได้อย่างหลากหลาย

4. ถ้าอยากทำงานด้าน AI หุ่นยนต์ และเทคโนโลยีอัจฉริยะ วิศวกรไฟฟ้ายุคใหม่ต้องมีทักษะอะไร?

สำหรับคนรุ่นใหม่ที่สนใจ AI หุ่นยนต์ และเทคโนโลยีอัจฉริยะ วิศวกรรมไฟฟ้าเป็นหนึ่งในเส้นทางที่เปิดโอกาสให้ก้าวจากผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่ผู้ออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยี โดยเฉพาะระบบไฟฟ้า มอเตอร์ เซนเซอร์ และระบบควบคุมที่ทำให้หุ่นยนต์ทำงานได้จริง ซึ่งทักษะสำคัญของวิศวกรไฟฟ้ายุคใหม่มี 3 ด้าน ได้แก่ “พื้นฐานแน่น” เข้าใจวิศวกรรมไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และระบบควบคุม “เทคโนโลยีทัน” สามารถประยุกต์ใช้ AI การเขียนโปรแกรม ระบบอัตโนมัติ และการวิเคราะห์ข้อมูล และ “คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาได้” มีความคิดสร้างสรรค์ ทำงานร่วมกับผู้อื่น และพัฒนาผลงานที่ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรม

5. วิศวกรรมไฟฟ้า SPU เตรียมนักศึกษาให้พร้อมทำงานในยุค AI อย่างไร?

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม มุ่งพัฒนานักศึกษาวิศวกรรมไฟฟ้าภายใต้แนวคิด “พื้นฐานแน่น เทคโนโลยีทัน และลงมือทำจริง” โดยสร้างพื้นฐานความรู้ตั้งแต่ระบบไฟฟ้ากำลัง อิเล็กทรอนิกส์ และระบบควบคุม ควบคู่กับการเรียนรู้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ทั้งพลังงานสะอาด ระบบไฟฟ้าอัจฉริยะ หุ่นยนต์ ระบบอัตโนมัติ รถยนต์ไฟฟ้า และ AI พร้อมเน้นการเรียนผ่านห้องปฏิบัติการ โครงงาน และการฝึกประสบการณ์ร่วมกับภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาจริง และเรียนรู้การทำงานร่วมกับผู้อื่น โดยมีเป้าหมายพัฒนาให้เป็นวิศวกรที่คิดเป็น ทำเป็น และพร้อมทำงานในโลกจริง

6. วิศวกรรมไฟฟ้าเรียนยากไหม? ถ้าไม่เก่งคณิตศาสตร์หรือฟิสิกส์จะเรียนได้หรือไม่?

ผศ.ดร.สำเริง อธิบายว่า วิศวกรรมไฟฟ้าเป็นสาขาที่มีความท้าทาย แต่ผู้เรียนไม่จำเป็นต้องเก่งตั้งแต่วันแรก เพราะการเรียนรู้เริ่มต้นจากการสร้างพื้นฐาน ค่อย ๆ ฝึกคิด ฝึกทดลอง และลงมือปฏิบัติจริง โดยมีอาจารย์และเทคโนโลยีคอยสนับสนุน รวมถึงการฝึกฝนคณิตศาสตร์และฟิสิกส์อย่างเป็นลำดับ สิ่งสำคัญคือความสนใจ ความตั้งใจ และความพร้อมที่จะพัฒนาตนเอง เพื่อให้สามารถเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่และปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงของวิชาชีพได้อย่างต่อเนื่อง

สำหรับผู้ปกครอง ผศ.ดร.สำเริง มองว่า วิศวกรรมไฟฟ้าเป็นสาขาที่มีพื้นฐานความรู้กว้างและเปิดโอกาสให้บุตรหลานต่อยอดสู่อาชีพได้หลายอุตสาหกรรม ทั้งระบบไฟฟ้ากำลัง พลังงานสะอาด ระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ รถยนต์ไฟฟ้า และเทคโนโลยีดิจิทัล โดยการมีพื้นฐานทางวิชาการที่ดี ควบคู่กับทักษะปฏิบัติและประสบการณ์ทำงานจริงระหว่างเรียน จะช่วยให้นักศึกษามีความพร้อมในการพัฒนาทักษะและปรับตัวให้ทันกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลง

ผศ.ดร.สำเริง ยังฝากมุมมองถึงคนรุ่นใหม่ที่กำลังตัดสินใจเลือกเรียนวิศวกรรมไฟฟ้าว่า “อย่ามอง AI เป็นคู่แข่ง แต่จงเรียนรู้ที่จะใช้ AI เป็นเครื่องมือสร้างอนาคต” เพราะผู้ที่สนใจและใช้เทคโนโลยีในวันนี้ อาจก้าวไปเป็นผู้คิดค้น ออกแบบ และพัฒนาเทคโนโลยีเหล่านั้นด้วยตนเองในวันข้างหน้า

พร้อมเน้นย้ำว่า “อย่าให้ความกลัวว่าเรียนยาก มาปิดโอกาสในการค้นพบความสามารถของตัวเอง” เพราะแม้วันนี้นักเรียนอาจยังไม่รู้ว่าจะออกแบบวงจรไฟฟ้าหรือสร้างหุ่นยนต์ได้อย่างไร แต่สามารถเริ่มต้นเรียนรู้ ฝึกฝน และพัฒนาตนเองผ่านการศึกษาและการลงมือทำจริงได้

มุมมองของหัวหน้าสาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า SPU สะท้อนให้เห็นว่า ในยุคที่ AI และหุ่นยนต์ Humanoid กำลังเปลี่ยนโลก วิศวกรรมไฟฟ้าไม่ได้ลดความสำคัญลง แต่กลับมีบทบาทกว้างขึ้นในการพัฒนาระบบพลังงาน เทคโนโลยีอัจฉริยะ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ขณะที่การเตรียมวิศวกรรุ่นใหม่จำเป็นต้องผสานองค์ความรู้พื้นฐานกับการใช้เทคโนโลยีและประสบการณ์ปฏิบัติจริง เพื่อให้พร้อมก้าวจากผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่ผู้สร้างนวัตกรรมในอนาคต

#เรียนกับตัวจริง #ประสบการณ์จริง #FutureSkills #วิศวกรรม #คณะวิศวกรรมศาสตร์ #มหาวิทยาลัยศรีปทุม #ส่งเสริมผลักดัน #โอกาส #ศรีปทุม #SripatumUniversity #SPU #สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า