ในยุคที่ธุรกิจขับเคลื่อนด้วยข้อมูล การตัดสินใจจากความรู้สึกเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) จึงให้ความสำคัญกับ Data Literacy ในฐานะหนึ่งในทักษะสำคัญของผู้ประกอบการยุคใหม่ โดยมุ่งให้นักศึกษาไม่เพียงอ่านตัวเลขหรือสร้างกราฟได้ แต่ต้องสามารถตีความข้อมูลและนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจทางธุรกิจได้จริง
อาจารย์นารีรัตน์ อาจารย์คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม อธิบายว่า ผู้ประกอบการควรรู้จักใช้ข้อมูลเพื่อทำความเข้าใจลูกค้า วิเคราะห์ตลาด และวางแผนธุรกิจอย่างมีเหตุผล รวมถึงต้องสามารถประเมินความน่าเชื่อถือและตีความข้อมูลได้อย่างเหมาะสม ในรายวิชาพื้นฐานวิทยาการข้อมูล นักศึกษาจึงได้ฝึกตั้งคำถามทางธุรกิจ เก็บรวบรวม วิเคราะห์ และนำข้อมูลมาใช้ประกอบการตัดสินใจ โดยเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่สามารถเห็นผลลัพธ์ได้จริง
หนึ่งในตัวอย่างคือ ABC Game เกมดิจิทัลบนเว็บที่ร่วมพัฒนาขึ้นจากปัญหาในการดำเนินงานของคลังสินค้าจริง โดยนำหลัก ABC Analysis มาประยุกต์ใช้ในการจำลองการตัดสินใจเรื่องตำแหน่งจัดเก็บสินค้าและการหยิบสินค้าในคลัง
ในเกม นักศึกษาจะเริ่มจากทดลองหยิบสินค้าจากคลังจำลองที่จัดวางในรูปแบบเดิม ก่อนนำข้อมูลความถี่ในการหยิบสินค้ามาวิเคราะห์และจัดกลุ่มตามหลัก ABC Analysis จากนั้นจึงปรับตำแหน่งจัดเก็บสินค้า ทดลองหยิบใหม่ และเปรียบเทียบผลลัพธ์ กระบวนการดังกล่าวช่วยให้นักศึกษาเห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่า การนำข้อมูลมาใช้ประกอบการตัดสินใจสามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานได้อย่างไร
ภาพตัวอย่าง ABC Game
ผลจากการทดลองพบว่า การปรับตำแหน่งจัดเก็บสินค้าช่วยลดระยะทางเฉลี่ยในการเคลื่อนที่ของรถยกได้ประมาณ 23.57% แต่ผลที่น่าสนใจคือ ระยะทางที่ลดลงไม่ได้หมายความว่าเวลาที่ใช้ในการทำงานจะลดลงตามเสมอไป
ประเด็นนี้กลายเป็นบทเรียนสำคัญให้นักศึกษาเห็นว่า การตัดสินใจที่ดีไม่ควรมองเพียงตัวชี้วัดด้านเดียว เพราะแม้ตัวเลขหนึ่งจะดีขึ้น แต่อาจไม่ได้หมายความว่าผลลัพธ์โดยรวมจะดีขึ้นตามไปด้วย ผู้ตัดสินใจจึงต้องนำข้อมูลหลายด้านมาพิจารณาร่วมกันก่อนเลือกแนวทางแก้ปัญหา
ABC Game ยังได้รับการต่อยอดเป็นงานวิจัยเรื่อง Using a Serious Game to Support Learning of ABC-Based Storage Decisions in Warehouse Order Picking เผยแพร่ใน IEEE Conference Proceedings จากการประชุมวิชาการนานาชาติ ICETT 2026 ได้รับการจัดทำดัชนีในฐานข้อมูล Scopus และได้รับรางวัล Best Presentation จากการนำเสนอผลงานในการประชุมดังกล่าว
สำหรับอาจารย์นารีรัตน์ การใช้ข้อมูลในการเรียนรู้จึงไม่ได้จบเพียงการอ่านตัวเลขหรือสร้างกราฟ แต่ต้องทำให้นักศึกษาสามารถนำข้อมูลไปวิเคราะห์ ตีความ และตัดสินใจเพื่อพัฒนาธุรกิจหรือปรับปรุงกระบวนการได้จริง
การฝึก Data Literacy ผ่านสถานการณ์จำลองจึงเป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยให้นักศึกษาเรียนรู้ว่า “ข้อมูล” ไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะมีจำนวนมาก แต่มีคุณค่าก็ต่อเมื่อสามารถตั้งคำถามกับข้อมูล มองเห็นความสัมพันธ์ของผลลัพธ์ และใช้ข้อมูลเหล่านั้นประกอบการตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผล
#SPUSE #คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ #มหาวิทยาลัยศรีปทุม #โอกาส #เรียนกับตัวจริง #ประสบการณ์จริง #ส่งเสริมผลักดัน #FutureSkills #SripatumUniversity
