ปัญหาการหลอกลวงทางออนไลน์ อาชญากรรมดิจิทัล และการกลั่นแกล้งในโรงเรียน ล้วนเป็นสถานการณ์ที่สะท้อนความสำคัญขององค์ความรู้ทางกฎหมายต่อการดำเนินชีวิตของผู้คนในยุคเทคโนโลยี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) จึงมองเห็นโอกาสในการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาต่อยอดการเรียนระดับปริญญาตรีให้ก้าวสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมทางกฎหมาย (Legal Tech) ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับปัญหาของสังคม โดยริเริ่มจัดตั้งชมรม Law Society เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้าน AI และเปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ ควบคู่กับการนำความรู้ทางนิติศาสตร์มาพิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสิทธิ ความปลอดภัย และการเข้าถึงข้อมูลทางกฎหมายของประชาชน

อาจารย์ปัณฑ์ชนิต ศิริสาร อาจารย์ประจำหลักสูตรนิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีปทุม เปิดเผยว่า การศึกษานิติศาสตร์ในยุค AI ควรเปิดโอกาสให้นักศึกษาก้าวข้ามบทบาทของการเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีเพื่อค้นหาคำตอบหรือสรุปบทเรียน ไปสู่การเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมที่นำองค์ความรู้ทางกฎหมายมาใช้ประโยชน์ได้จริง โดยชมรม Law Society เป็นหนึ่งในแนวทางที่คณะริเริ่มขึ้นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้นอกห้องเรียน ตั้งแต่การค้นคว้าข้อมูลทางกฎหมาย การวิเคราะห์ปัญหา ไปจนถึงการทำความเข้าใจการพัฒนา Legal Tech พร้อมวางเป้าหมายสนับสนุนให้นักศึกษาเข้าร่วมการแข่งขันด้าน AI และนวัตกรรมในระดับประเทศ เพื่อสร้างประสบการณ์และเปิดโอกาสให้เรียนรู้จากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญหลากหลายสาขา

แนวคิดสำคัญของการพัฒนานวัตกรรมทางกฎหมาย คือการเปลี่ยนความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาให้กลายเป็นเครื่องมือที่สามารถช่วยตอบโจทย์ผู้ใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นแพลตฟอร์มให้ความรู้ทางกฎหมาย ระบบสนับสนุนการค้นคว้าข้อมูล หรือช่องทางที่ช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิและความช่วยเหลือเบื้องต้นได้สะดวกยิ่งขึ้น อาจารย์ปัณฑ์ชนิต มองว่านักศึกษานิติศาสตร์ไม่จำเป็นต้องมีความเชี่ยวชาญด้านการเขียนโปรแกรมเทียบเท่านักพัฒนาซอฟต์แวร์ แต่ควรมีความเข้าใจเทคโนโลยีเพียงพอที่จะทำงานร่วมกับนักออกแบบระบบ ผู้พัฒนาโปรแกรม และผู้เชี่ยวชาญจากศาสตร์อื่น เพื่อร่วมกันออกแบบนวัตกรรมที่มีพื้นฐานจากความเข้าใจปัญหาทางกฎหมายและความต้องการของผู้ใช้งานจริง

อีกหนึ่งทิศทางที่คณะให้ความสำคัญคือการนำ AI ไปประยุกต์ใช้กับการเรียนรู้จากชุมชนและการบริการสังคม โดยมีแนวทางให้นักศึกษาลงพื้นที่ทำงานร่วมกับชุมชนและโรงเรียน เพื่อศึกษาปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการหลอกลวงของสแกมเมอร์ อาชญากรรมออนไลน์ และการกลั่นแกล้งรังแกในสถานศึกษา ก่อนนำประสบการณ์ที่ได้รับกลับมาพิจารณาแนวทางสร้างนวัตกรรมหรือแพลตฟอร์ม AI ที่ช่วยเผยแพร่ความรู้ทางกฎหมายและสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็น โดยเฉพาะสำหรับเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบาง ทั้งนี้ การออกแบบระบบดังกล่าวยังต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ใช้งาน การรักษาความลับ และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อให้เทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นสามารถตอบโจทย์สังคมได้อย่างเหมาะสมและมีความรับผิดชอบ

การขับเคลื่อนแนวคิด Legal Tech ผ่าน Law Society จึงสะท้อนความตั้งใจของคณะนิติศาสตร์ SPU ที่จะขยายขอบเขตการเรียนรู้จากการทำความเข้าใจบทบัญญัติกฎหมาย ไปสู่การนำองค์ความรู้มาวิเคราะห์ปัญหาและสร้างแนวทางแก้ไขร่วมกับเทคโนโลยี โดยมุ่งให้นักศึกษาได้ฝึกทั้งการคิดวิเคราะห์ ความคิดสร้างสรรค์ และการทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญต่างสาขา อาจารย์ปัณฑ์ชนิต เชื่อว่าคุณค่าของการใช้ AI ในการศึกษากฎหมายไม่ได้อยู่ที่ความสามารถในการใช้เครื่องมือเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงศักยภาพในการนำความรู้ไปสร้างประโยชน์ให้กับผู้อื่น แนวทางนี้จึงเป็นอีกก้าวของการเตรียมนักกฎหมายรุ่นใหม่ให้สามารถนำเทคโนโลยีมาเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาและส่งเสริมความเป็นธรรมในสังคมได้ในอนาคต

#มหาวิทยาลัยศรีปทุม #ศรีปทุม #SPU #Sripatum #SripatumUniversity #คณะนิติศาสตร์ #เรียนกับตัวจริงประสบการณ์จริง