การนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทในกระบวนการตัดสินใจขององค์กร กำลังสร้างคำถามใหม่เกี่ยวกับความถูกต้อง ความเป็นธรรม และความรับผิดชอบจากการใช้เทคโนโลยี โดยเฉพาะในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลและสิทธิของบุคคล ตั้งแต่การพิจารณาสินเชื่อ การคัดเลือกบุคลากร ไปจนถึงการให้บริการของหน่วยงานต่าง ๆ ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจึงเปิดพื้นที่ใหม่ให้กับบุคลากรที่มีความรู้ด้านกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) ให้ความสำคัญกับการเตรียมนักศึกษาให้เข้าใจทั้งหลักกฎหมายและบริบทของเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาความสามารถในการพิจารณาประเด็นทางกฎหมายที่เกิดขึ้นพร้อมกับนวัตกรรม และรองรับบทบาทการทำงานที่ขยายตัวในโลกดิจิทัล

ผศ.ดร.ช้องนาง วิพุธานุพงษ์ ผู้อำนวยการศูนย์กฎหมาย และอาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม อธิบายว่า เทคโนโลยีมักพัฒนาเร็วกว่ากฎเกณฑ์ทางกฎหมาย ทำให้เกิดประเด็นใหม่ที่ต้องได้รับการพิจารณาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการนำ AI ไปใช้ในกิจกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตและสิทธิของผู้คน ซึ่งจำเป็นต้องมีผู้ดูแลให้การใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเป็นไปอย่างถูกต้องและเป็นธรรม โอกาสทางอาชีพจึงมีแนวโน้มขยายไปสู่งานด้านการกำกับดูแลข้อมูลและ AI ในองค์กรภาครัฐและเอกชน รวมถึงงานคุ้มครองสิทธิผู้บริโภค การรับมือปัญหาการหลอกลวงออนไลน์ และการสนับสนุนการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมผ่านช่องทางดิจิทัล สะท้อนว่าความรู้ทางกฎหมายจะมีบทบาทมากขึ้นในการดูแลความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยี องค์กร และประชาชน

ในมุมมองของ ผศ.ดร.ช้องนาง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวยังส่งผลต่อบทบาทของนักกฎหมาย จากการเข้ามาจัดการปัญหาภายหลังเกิดเหตุ ไปสู่การทำงานร่วมกับผู้บริหาร วิศวกร และผู้กำหนดนโยบายตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบระบบ เพื่อพิจารณาประเด็นความถูกต้องและความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกัน AI สามารถช่วยลดภาระงานบางส่วนที่มีลักษณะซ้ำซ้อน เปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติงานมุ่งเน้นภารกิจที่ต้องอาศัยการใช้วิจารณญาณ การเจรจา และการพิจารณาผลกระทบจากการตัดสินใจมากขึ้น ดังนั้น ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีควบคู่กับการตั้งคำถามว่าสิ่งใดสามารถดำเนินการได้ สิ่งใดควรดำเนินการ และใครต้องรับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้น จึงเป็นองค์ประกอบสำคัญของการทำงานด้านกฎหมายในอนาคต

เพื่อเตรียมความพร้อมในด้านดังกล่าว คณะนิติศาสตร์ SPU นำประเด็นเทคโนโลยีดิจิทัลและสิทธิที่เกี่ยวข้องเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอน ขณะที่ศูนย์กฎหมายเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากงานที่เกี่ยวข้องกับสิทธิและทรัพย์สินดิจิทัลภายใต้การดูแลของผู้มีประสบการณ์ นอกจากนี้ สำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 4 ซึ่งกำลังเตรียมเข้าสู่การฝึกงาน คณะยังมีการอบรมเสริมความรู้ด้านการใช้และการกำกับดูแล AI อย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ เพื่อให้นักศึกษามีความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในสถานประกอบการ โดยมุ่งพัฒนาความสามารถในการประยุกต์ใช้หลักกฎหมายกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง ตลอดจนตระหนักถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการนำเทคโนโลยีไปใช้งานจริง

ผศ.ดร.ช้องนาง มองว่า ความต้องการบุคลากรที่เข้าใจทั้งกฎหมายและเทคโนโลยีมีแนวโน้มเพิ่มความสำคัญขึ้นตามการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเฉพาะงานด้านข้อมูลและ AI การคุ้มครองสิทธิออนไลน์ และการกำกับดูแลกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีซึ่งกฎเกณฑ์ยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง คณะนิติศาสตร์ SPU จึงมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีพื้นฐานทางกฎหมายที่เข้มแข็ง ควบคู่กับความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่และพิจารณาปัญหาอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สามารถปรับตัวต่อรูปแบบงานที่เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างเหมาะสม เพราะคุณค่าของนักกฎหมายในโลกอนาคตไม่ได้อยู่ที่การแข่งขันกับความรวดเร็วของเทคโนโลยี แต่อยู่ที่ความสามารถในการใช้ความรู้และวิจารณญาณกำหนดแนวทางที่ถูกต้อง เป็นธรรม และรับผิดชอบต่อผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการตัดสินใจ

#มหาวิทยาลัยศรีปทุม #ศรีปทุม #SPU #Sripatum #SripatumUniversity #คณะนิติศาสตร์ #เรียนกับตัวจริงประสบการณ์จริง