ในวันที่ AI สามารถช่วยคิด วิเคราะห์ข้อมูล ออกแบบ และทำงานได้มากขึ้น ความท้าทายของคนรุ่นใหม่อาจไม่ใช่เพียงการเรียนรู้ว่า “AI ใช้อย่างไร” แต่คือ จะใช้ AI เพื่อมองเห็นปัญหา ตัดสินใจ และเปลี่ยนไอเดียให้กลายเป็น Solution ที่เกิดขึ้นได้จริงอย่างไร

หนึ่งในภาพสะท้อนที่ชัดเจนเกิดขึ้นจากทีม SPU AI CLUB ของมหาวิทยาลัยศรีปทุม ที่นำความรู้ด้าน AI เทคโนโลยี และธุรกิจ ลงสนามแข่งขัน HAMMER CASE 2026 กับโจทย์จากโลกธุรกิจจริง ก่อนคว้า รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 จากแนวคิดที่นำ AI มาช่วยแก้ Pain Point ของผู้ประกอบการ SME ในธุรกิจ Modern Trade

ทีมประกอบด้วยนักศึกษา 5 คน จากคณะการสร้างเจ้าของธุรกิจและคณะบัญชี โดยมีนักศึกษาจาก คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ สาขาสหวิทยาการ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (WIM) ได้แก่ ธีรเดช มีปัญญา, ต่อตระกูล แก้วฉวี และธนชาติ ราชบัณดิษฐ ร่วมเป็นกำลังสำคัญของทีม

แต่สิ่งที่น่าสนใจมากกว่ารางวัล คือกระบวนการคิดเบื้องหลังผลงานครั้งนี้ เพราะทีมไม่ได้เริ่มจากคำถามว่า “AI ทำอะไรได้บ้าง” แต่เริ่มจากคำถามว่า “ธุรกิจกำลังมีปัญหาอะไร และ AI จะเข้าไปช่วยตรงไหนได้จริง”

รู้จัก AI ไม่พอ ต้องรู้จัก “ปัญหาธุรกิจ”

จุดเริ่มต้นของทีม SPU AI CLUB มาจากความต้องการทดลองว่า ความรู้ด้าน AI ที่เรียนและทดลองกันอยู่ จะสามารถนำมาใช้กับปัญหาธุรกิจจริงได้มากแค่ไหน

นักศึกษามองว่า การรู้ว่าเทคโนโลยีทำอะไรได้ กับการรู้ว่าจะนำเทคโนโลยีนั้นไปแก้ปัญหาธุรกิจอย่างไร เป็นคนละเรื่องกัน การลงสนามครั้งนี้จึงไม่ได้ตั้งเป้าเพียงรางวัล แต่ต้องการพิสูจน์แนวคิดของตัวเอง ทำงานร่วมกันจริง และรับ Feedback จากกรรมการและผู้มีประสบการณ์ เพื่อนำกลับมาพัฒนางานต่อ

เมื่อได้รับโจทย์เกี่ยวกับการช่วย SME ในธุรกิจ Modern Trade ทีมจึงไม่ได้รีบคิดว่าจะสร้างเทคโนโลยีอะไร แต่ย้อนกลับไปมองก่อนว่า SME กำลังเสียเปรียบตรงไหน

ทีมพบว่า แม้ผู้ประกอบการจะรู้ยอดขาย แต่ยังอาจไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นบริเวณหน้าชั้นวาง ลูกค้ามองสินค้าหรือไม่ หยุดดูนานแค่ไหน สนใจอะไร หรือเดินผ่านไปเพราะอะไร ขณะที่ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจเรื่องสินค้า โปรโมชั่น และการตลาดได้

จาก Pain Point ดังกล่าว จึงพัฒนาเป็นแนวคิด Digital Signage ร่วมกับ AI Camera เพื่อให้ AI เข้ามาช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมของลูกค้า และเปลี่ยนข้อมูลบริเวณหน้าชั้นวางให้กลายเป็น Insight ที่ SME สามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจทางธุรกิจได้

AI ช่วยวิเคราะห์ แต่คนยังต้อง “ตัดสินใจ”

กรณีของ SPU AI CLUB จึงสะท้อนแนวคิด Entrepreneur Mindset ในโลกที่มี AI ได้อย่างชัดเจน เพราะแม้เทคโนโลยีจะสามารถประมวลผลข้อมูลได้รวดเร็วขึ้น แต่การตั้งคำถามว่าอะไรคือปัญหา ข้อมูลไหนสำคัญ และธุรกิจควรทำอะไรต่อ ยังต้องอาศัยวิธีคิดของมนุษย์

ทีมอธิบายว่า ข้อมูลยอดขายอาจบอกได้ว่า “เกิดอะไรขึ้น” แต่ไม่ได้อธิบายทั้งหมดว่า “ทำไมจึงเกิดขึ้น” เพราะสินค้าที่ขายได้น้อยอาจไม่ได้หมายถึงสินค้าไม่ดี แต่อาจเกิดจากตำแหน่งวางสินค้า การสื่อสาร หรือโปรโมชั่นที่ไม่ตรงกับกลุ่มเป้าหมาย

ดังนั้น การพัฒนา Business Case ครั้งนี้จึงไม่ได้คิดเฉพาะ AI หรือเทคโนโลยี แต่ต้องเชื่อมทั้ง พฤติกรรมผู้บริโภค การตลาด และมุมมองทางธุรกิจ เข้าด้วยกัน เริ่มจาก Pain Point ของ SME แล้วจึงเลือกใช้ AI Camera เป็นหนึ่งในเครื่องมือเพื่อสร้างข้อมูล ก่อนคิดต่อว่าข้อมูลนั้นจะช่วยแก้ปัญหาและสร้างประโยชน์ให้ธุรกิจได้อย่างไร

นี่คือมุมคิดสำคัญที่ คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ต้องการผลักดัน เพราะในโลกที่ AI ช่วยสร้างคำตอบได้มากขึ้น ผู้ประกอบการไม่ได้มีหน้าที่เพียง “ใช้เครื่องมือเป็น” แต่ต้อง คิดเป็น เลือกเป็น และตัดสินใจเป็น ว่าเทคโนโลยีใดเหมาะกับปัญหา และควรนำไปใช้เพื่อสร้างคุณค่าอย่างไร

เมื่อเจอข้อจำกัดจริง ต้องแก้ให้เป็น ไม่ใช่แค่คิดให้ได้

อีกบทเรียนสำคัญจากสนามแข่งขันเกิดขึ้นเมื่อทีมพบว่า แนวคิดการใช้ AI Camera อาจเกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPAแทนที่จะมองเพียงว่าเทคโนโลยีสามารถทำอะไรได้ ทีมต้องกลับมาถามต่อว่า จะทำอย่างไรให้ Solution ใช้งานได้จริงโดยไม่กระทบสิทธิของผู้ใช้

ทีมจึงนำหลัก Privacy by Design มาใช้ตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ โดยให้ AI ประมวลผลใบหน้าในลักษณะไม่ระบุตัวตน และลบภาพหลังการประมวลผลทันที ประสบการณ์นี้ทำให้นักศึกษาเห็นว่า การสร้างนวัตกรรมไม่ได้มีเพียงเรื่องความสามารถของเทคโนโลยี แต่ยังหมายถึงความรับผิดชอบต่อคนที่ได้รับผลกระทบจากเทคโนโลยีนั้นด้วย

การทำงานภายในทีมเองก็เป็นอีกสนามของ Entrepreneur Mindset เพราะไม่มีการกำหนดว่าใครต้องเป็นหัวหน้าตลอดเวลา แต่สมาชิกแต่ละคนสามารถขึ้นมาเป็นผู้นำในเรื่องที่ตนเองถนัด ร่วมเสนอความคิดเห็น ตั้งคำถาม ตัดสินใจ และรับผิดชอบให้งานในส่วนนั้นเดินหน้าต่อไป นั่นหมายความว่า นอกจากความรู้เรื่อง AI แล้ว นักศึกษายังต้องใช้ทั้ง การแก้ปัญหา การปรับตัว การทำงานร่วมกับผู้อื่น ความรับผิดชอบ และความกล้าที่จะตัดสินใจ ซึ่งล้วนเป็นทักษะพื้นฐานของการเป็นผู้ประกอบการ

จาก SPU AI CLUB สู่สนามจริง พื้นที่ทดลอง Entrepreneur Mindset

การเป็นสมาชิก SPU AI CLUB ยังเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้ในรูปแบบที่ต่างจากการเรียนแต่ละวิชาแยกออกจากกัน เพราะเมื่อต้องลงสนามจริง ความรู้หลายด้านต้องถูกนำมาเชื่อมพร้อมกัน ทั้ง AI เทคโนโลยี ธุรกิจ การตลาด การแก้ปัญหา การทำงานเป็นทีม และการนำเสนอไอเดีย

มหาวิทยาลัยศรีปทุมและ SPU AI CLUB ยังสนับสนุนทั้งพื้นที่ อุปกรณ์ และอาจารย์ที่ปรึกษา เพื่อให้นักศึกษามีพื้นที่ทดลอง พัฒนาแนวคิด และนำสิ่งที่เรียนรู้ออกไปพิสูจน์กับโจทย์และการแข่งขันในสนามจริง

จากการเริ่มต้นด้วยคำถามว่า AI จะช่วย SME ได้อย่างไร สู่การค้นหา Pain Point พัฒนา Solution ทดลองแก้ข้อจำกัด ทำงานร่วมกัน และนำเสนอแนวคิดต่อกรรมการ จนคว้า รองชนะเลิศอันดับ 1 HAMMER CASE 2026 เส้นทางของทีม SPU AI CLUB จึงไม่ได้สะท้อนเพียงความสามารถด้านเทคโนโลยี แต่ยังสะท้อนว่า AI จะสร้างคุณค่าได้ ก็ต่อเมื่ออยู่ในมือของคนที่มองเห็นปัญหาและกล้าลงมือแก้

สำหรับคณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม นี่คือภาพของผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่ต้องการสร้างในโลก AI — ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเอง และไม่จำเป็นต้องแข่งขันกับ AI ว่าใครคิดได้เร็วกว่า แต่ต้องรู้จักใช้ AI เป็นเครื่องมือ พร้อมมี การตัดสินใจ การแก้ปัญหา ความรับผิดชอบ การปรับตัว ความกล้าทดลอง และการลงมือทำ

เพราะต่อให้ AI สามารถช่วยสร้างไอเดียได้มากขึ้น คนที่เปลี่ยนไอเดียให้กลายเป็นโอกาสทางธุรกิจได้จริง ยังต้องเป็นคนที่ “กล้าตัดสินใจ และกล้าลงมือทำ”