การมี Idea อาจเป็นจุดเริ่มต้นของธุรกิจ แต่ในโลกจริง Idea ที่ดีไม่ได้หมายความว่าจะมีลูกค้ายอมจ่าย และการคิดสินค้าออกมาได้หนึ่งชิ้นก็ไม่ได้แปลว่าธุรกิจนั้นจะไปต่อได้ ระหว่าง “คิดได้” กับ “ทำให้เกิดขึ้นจริง” จึงเต็มไปด้วยการทดลอง การรับ Feedback การปรับเปลี่ยน การตัดสินใจ และบางครั้งก็รวมถึงความผิดพลาดที่บังคับให้ผู้ประกอบการต้องกลับไปตั้งคำถามกับสิ่งที่ตัวเองเคยเชื่อใหม่อีกครั้ง คือเหตุผลที่ คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วางกระบวนการเรียนรู้ให้นักศึกษาไม่ได้หยุดอยู่แค่การเรียนทฤษฎีธุรกิจ แต่ต้องได้ทดลองคิด ทดลองทำ และเผชิญสถานการณ์ใกล้เคียงกับการเป็นเจ้าของธุรกิจจริงตั้งแต่ยังเรียน

ดร.พีรยา สุขกิจเจ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจการนักศึกษา คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ มหาวิทยาลัยศรีปทุม อธิบายว่า กระบวนการไม่ได้เริ่มจากคำถามง่ายๆ ว่า “อยากขายอะไร” แต่เริ่มจากการให้นักศึกษาค้นหาตัวเอง มองเห็นปัญหา พฤติกรรม และความต้องการของผู้คน เพื่อค้นหา Pain Point หรือโอกาสทางธุรกิจ ก่อนจะค่อยๆ พัฒนาออกมาเป็นสินค้า บริการ หรือโมเดลธุรกิจที่สามารถนำไปทดสอบกับตลาดจริงได้

ในช่วงเริ่มต้น บทบาทของผู้สอนจึงไม่ใช่การบอกว่านักศึกษาควรทำธุรกิจอะไร แต่ทำหน้าที่เหมือนโค้ชที่คอยตั้งคำถามและพาไปค้นหาคำตอบจากสถานการณ์จริง นักศึกษาต้องลงพื้นที่ พูดคุยกับกลุ่มเป้าหมาย เก็บข้อมูล และกลับมาวิเคราะห์ว่า ปัญหาที่เห็นนั้นเป็นปัญหาจริงหรือไม่ ใครกำลังเผชิญปัญหานั้น และ Idea ที่คิดขึ้นมามีโอกาสแก้ปัญหาได้มากน้อยแค่ไหน

เมื่อ Idea เริ่มชัด กระบวนการก็ไม่ได้หยุดอยู่ที่การเขียนแผนธุรกิจ แต่ขยับไปสู่การ “ลงมือทำ” นักศึกษาอาจต้องสร้างต้นแบบ ทำ Project เข้า Lab ทดลองสินค้า ทำตัวอย่าง ทดลองขาย หรือพาสิ่งที่คิดไปทดสอบกับลูกค้าจริง เพื่อหาคำตอบว่า คนสนใจหรือไม่ ยอมจ่ายหรือเปล่า และอะไรคือสิ่งที่ต้องกลับมาปรับ หัวใจของขั้นตอนนี้คือการทำให้นักศึกษาไม่ยึดติดกับ Idea แรกของตัวเอง เพราะสิ่งที่ผู้ประกอบการคิดว่า “ดี” อาจไม่ใช่สิ่งที่ตลาดต้องการเสมอไป ดังนั้น Feedback จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ นักศึกษาจะได้รับความคิดเห็นจากทั้งอาจารย์ Mentor ผู้ประกอบการ ลูกค้า และคนในอุตสาหกรรม ก่อนนำข้อมูลเหล่านั้นกลับมาทดลองและปรับธุรกิจอีกครั้ง หากลูกค้ารู้สึกว่าราคาสูงเกินไป ก็ต้องกลับมาดูต้นทุนหรือรูปแบบสินค้า หากกลุ่มเป้าหมายไม่ตอบรับ ก็ต้องตั้งคำถามใหม่ว่ากำลังคุยกับลูกค้าถูกกลุ่มหรือยัง

กระบวนการจึงไม่ใช่แค่ “ทำงานแล้วรับคำแนะนำ” แต่เป็นวงจรของการ ลอง–ฟัง–ปรับ–แล้วกลับไปลองใหม่ อย่างต่อเนื่อง
และเมื่อการทดลองเกิดขึ้นจริง ความผิดพลาดก็ย่อมเกิดขึ้นจริงเช่นกัน บางสินค้าอาจขายได้ บางสินค้าอาจไม่มีคนซื้อ บาง Idea ที่เคยมั่นใจอาจต้องเปลี่ยนทั้งหมด แต่สำหรับกระบวนการบ่มเพาะของคณะ “ความล้มเหลว” ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นจุดสิ้นสุด หากถูกใช้เป็นข้อมูลเพื่อทำความเข้าใจว่าอะไรเกิดขึ้น และครั้งต่อไปควรเปลี่ยนอะไร นักศึกษาจะถูกชวนให้กลับมาวิเคราะห์ว่า ปัญหาเกิดจากสินค้าไม่ตอบโจทย์ กลุ่มลูกค้าไม่ใช่ ราคาไม่เหมาะ หรือวิธีการขายยังไม่ตรง หากจำเป็นก็สามารถเปลี่ยน Idea เปลี่ยนกลุ่มลูกค้า หรือเริ่มต้นใหม่ได้

ดร.พีรยา มองว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การทำให้นักศึกษาไม่เคยพลาด แต่คือการทำให้เขารู้ว่า เมื่อพลาดแล้วจะเรียนรู้อะไร และจะนำสิ่งนั้นกลับไปพัฒนาต่ออย่างไร “ที่นี่คือพื้นที่ปลอดภัยในการเรียนรู้ การทำผิดพลาด เจ๊ง ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอาย แต่นั่นคือหนึ่งก้าวที่เติบโตเมื่อเทียบจากจุดเดิม”

เมื่อ Idea ผ่านการทดลอง รับ Feedback และเริ่มเห็นความเป็นไปได้ กระบวนการจึงค่อยขยับเข้าสู่การ Pitching แต่การเตรียม Pitch ไม่ได้เริ่มจากการทำสไลด์หรือฝึกพูดให้ดูดี หากเริ่มจากการกลับมาตอบคำถามพื้นฐานของธุรกิจให้ชัดที่สุดว่า ลูกค้าคือใคร กำลังแก้ปัญหาอะไร ตลาดมีโอกาสมากแค่ไหน รายได้จะมาจากไหน และต้นทุนของธุรกิจอยู่ตรงไหน

จากนั้นนักศึกษาจึงค่อยเรียนรู้การจัดระบบความคิด ฝึกเล่าธุรกิจให้คนอื่นเข้าใจ และซ้อมตอบคำถามจากอาจารย์ Mentor และผู้ประกอบการ เพราะเมื่อลงสนามจริง ไม่มีใครรู้ล่วงหน้าว่าคำถามที่ได้รับจะเป็นคำถามอะไร เป้าหมายจึงไม่ใช่การสร้างนักศึกษาที่ “Pitch เก่ง” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องทำให้เขาเข้าใจธุรกิจของตัวเองมากพอที่จะอธิบายได้ว่า ธุรกิจนี้กำลังแก้ปัญหาอะไร และมีเหตุผลอะไรที่ควรเดินหน้าต่อ

เมื่อ Project เริ่มมีความชัดเจนมากขึ้น คณะยังพยายามไม่ให้เส้นทางจบลงพร้อมกับการส่งงานในรายวิชา แต่จะมองต่อว่า Project แต่ละชิ้นควรเชื่อมไปหาโอกาสแบบใด บางทีมอาจเหมาะกับการแข่งขันหรือเวที Pitching บางทีมอาจต้องการ Partner เพื่อทดลองใช้จริง ขณะที่บาง Project อาจพร้อมเข้าสู่แหล่งทุนหรือการบ่มเพาะจากหน่วยงานภายนอก

สิ่งที่ใช้พิจารณาจึงไม่ได้มีเพียงความน่าสนใจของ Idea แต่รวมถึงว่านักศึกษาเข้าใจปัญหาและลูกค้าจริงหรือไม่ ผ่านการทดลองและมี Feedback จากตลาดแล้วหรือยัง ทีมพร้อมมากแค่ไหน และที่สำคัญ เจ้าของ Project ต้องการเดินหน้ากับธุรกิจนั้นจริงเพียงใดเพราะเมื่อ Project ก้าวออกจากมหาวิทยาลัย มันจะไม่ใช่เพียง “งานส่งอาจารย์” อีกต่อไป แต่เป็นโอกาสที่จะกลายเป็นธุรกิจที่มีลูกค้า เงินทุน และความรับผิดชอบจริงเข้ามาเกี่ยวข้อง และทันทีที่นักศึกษาเริ่มมีรายได้ มีลูกค้า หรือได้รับทุน โจทย์ของการเรียนรู้ก็เปลี่ยนอีกครั้ง จากเดิมที่ต้องทำให้ Project เกิดขึ้น กลายเป็นการเรียนรู้ว่าจะทำอย่างไรให้สิ่งนั้นอยู่รอดและเติบโต

นักศึกษาต้องเริ่มเข้าใจการบริหารลูกค้า การเงิน การแบ่งหน้าที่ของทีม การวางระบบการทำงาน ตลอดจนการตัดสินใจเมื่อเจอสถานการณ์อย่างลูกค้าร้องเรียน เงินไม่พอ ทีมมีปัญหา หรือยอดขายไม่เป็นไปตามแผน เพราะจุดเปลี่ยนจาก “เจ้าของ Project” ไปสู่ “เจ้าของธุรกิจ” ไม่ได้เกิดขึ้นในวันที่มีสินค้าออกมาหนึ่งชิ้น แต่เกิดขึ้นในวันที่คนคนหนึ่งต้องเริ่มรับผิดชอบทั้ง ลูกค้า เงิน ทีม และอนาคตของธุรกิจ

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของคณะไม่ได้หมายความว่านักศึกษาทุกคนจะต้องมีบริษัทของตัวเองทันทีหลังเรียนจบ ดร.พีรยา ยอมรับว่า นักศึกษาบางคนอาจยังต้องใช้เวลา เก็บเกี่ยวประสบการณ์ หรือเรียนรู้เพิ่มเติม แต่สิ่งหนึ่งที่คณะต้องการให้ทุกคนมีติดตัวออกไป คือ Entrepreneur Mindset หรือวิธีคิดแบบเจ้าของธุรกิจ การมองเห็นโอกาสจากสิ่งรอบตัว การกล้าลงมือทำ การรับฟังข้อมูล การปรับตัว และการกล้าที่จะล้มแล้วลุกขึ้นมาเรียนรู้อีกครั้ง เพราะในโลกธุรกิจ ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการมี Idea ที่ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรกเสมอไป แต่อาจเกิดจากความสามารถในการเรียนรู้ว่า Idea ไหนควรไปต่อ อะไรควรปรับ และเมื่อไรที่ต้องกล้าทิ้งสิ่งเดิมเพื่อเริ่มใหม่

เส้นทางการเรียนเพื่อเป็นเจ้าของธุรกิจของ SPU จึงถูกวางให้ต่อเนื่องตั้งแต่การหา Pain Point พัฒนา Idea สร้างต้นแบบ ทดลองกับลูกค้า รับ Feedback ปรับ Business Model ทดลองขาย ฝึก Pitch ไปจนถึงการเชื่อม Project ที่มีศักยภาพกับ Mentor ผู้ประกอบการ แหล่งทุน และเครือข่ายภายนอก โดยมี CCEI ทำหน้าที่เป็นศูนย์บ่มเพาะและเชื่อมโอกาส รวมถึงการที่มหาวิทยาลัยเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่าย TED Fellow ขณะเดียวกัน นักศึกษายังถูกผลักออกไปเจอสนามจริงผ่าน Pitching, Startup Competition, Hackathon และการแข่งขันต่างๆ เพื่อให้ได้เจอโจทย์ใหม่ คนใหม่ Feedback ใหม่ และมาตรฐานที่สูงขึ้นอยู่เสมอ

เพราะท้ายที่สุดแล้ว การเรียนเป็นเจ้าของธุรกิจอาจไม่ได้วัดเพียงว่า เมื่อเรียนจบแล้วใครมีบริษัทเป็นของตัวเองบ้าง แต่อยู่ที่ว่า ระหว่างทางนักศึกษาคนนั้นเคย คิดจริง ลงมือจริง เจอลูกค้าจริง พลาดจริง ปรับจริง และเรียนรู้ที่จะรับผิดชอบต่อการตัดสินใจของตัวเอง มากแค่ไหน

จาก Idea สู่ธุรกิจจริงจึงไม่ใช่เส้นทางตรง และไม่ใช่ทุก Project ที่จะไปถึงปลายทางเดียวกัน แต่ทุกครั้งที่นักศึกษาได้ลองทำ ได้รับ Feedback ล้ม แล้วกลับมาปรับใหม่ สิ่งที่กำลังถูกสร้างขึ้นอาจมีความหมายมากกว่าสินค้าหรือธุรกิจหนึ่งตัว คือ วิธีคิดของคนที่มองเห็นโอกาส กล้าลงมือ และพร้อมเรียนรู้จากโลกจริงแบบเจ้าของธุรกิจ

#SPUSE #คณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ #มหาวิทยาลัยศรีปทุม #โอกาส #เรียนกับตัวจริง #ประสบการณ์จริง #ส่งเสริมผลักดัน #FutureSkills #SripatumUniversity