ท่ามกลางความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และหุ่นยนต์ Humanoid ที่มีความสามารถเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทั้งการคำนวณ วิเคราะห์ข้อมูล และทำงานอัตโนมัติ ทำให้เกิดคำถามว่า “วิศวกรรมศาสตร์ยังเป็นสาขาที่น่าเรียนหรือไม่?” โดยเฉพาะวิศวกรรมโยธา ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการออกแบบ ก่อสร้าง และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของเมือง เมื่อเทคโนโลยีสามารถเข้ามาช่วยทำงานได้มากขึ้น อนาคตของวิศวกรโยธาจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และคนรุ่นใหม่ยังควรเลือกเรียนสาขานี้หรือไม่

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วริสรา เลิศไพฑูรย์พันธ์ รองคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) ให้มุมมองว่า วิศวกรรมศาสตร์ยังคงเป็นสาขาที่น่าเรียน แต่สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปคือวิธีเรียนและวิธีทำงานของวิศวกร เพราะแม้ AI จะสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้มากขึ้น แต่การตัดสินใจภายใต้ข้อจำกัดของโลกจริง โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัย จริยธรรม และความรับผิดชอบทางวิชาชีพ ยังคงต้องอาศัยความรู้และวิจารณญาณของมนุษย์

1. ยุค AI และหุ่นยนต์ Humanoid วิศวกรรมศาสตร์ยังน่าเรียนอยู่ไหม?

วิศวกรรมศาสตร์ยังเป็นสาขาที่น่าเรียน แต่รูปแบบการเรียนรู้และการทำงานของวิศวกรกำลังเปลี่ยนไป เมื่อ AI สามารถช่วยคำนวณ วิเคราะห์ และทำงานซ้ำ ๆ ได้รวดเร็วขึ้น วิศวกรจึงต้องพัฒนาบทบาทจากผู้ปฏิบัติงานตามขั้นตอน ไปสู่ผู้ที่สามารถตั้งโจทย์ ใช้เทคโนโลยี ตรวจสอบผลลัพธ์ และตัดสินใจภายใต้ข้อจำกัดของการทำงานจริง โดยยึดหลักจริยธรรมและความรับผิดชอบทางวิชาชีพ เพราะงานวิศวกรรมเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและชีวิตของผู้คน ซึ่งไม่สามารถปล่อยให้ AI เป็นผู้ตัดสินใจและรับผิดชอบแทนมนุษย์ได้ทั้งหมด

2. ทำไมวิศวกรรมโยธายังน่าเรียนในยุค AI และหุ่นยนต์ Humanoid?

ไม่ว่าเทคโนโลยีจะเปลี่ยนแปลงไปมากเพียงใด มนุษย์ยังจำเป็นต้องมีบ้าน อาคาร ถนน และโครงสร้างพื้นฐานของเมือง สิ่งที่เปลี่ยนไปคือวิธีการออกแบบและก่อสร้าง วิศวกรโยธายุคใหม่จึงไม่ได้คำนึงเพียงว่าจะก่อสร้างอย่างไร แต่ต้องพิจารณาถึงความปลอดภัย ความคุ้มค่า การใช้ทรัพยากรให้น้อยลง การลดการปล่อยคาร์บอน ตลอดจนการรับมือกับปัญหาเมืองและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สำหรับคนรุ่นใหม่ที่สนใจเทคโนโลยีและต้องการเห็นแนวคิดของตนเองพัฒนาเป็นสิ่งที่สามารถใช้งานได้จริง วิศวกรรมโยธาจึงยังเป็นสาขาที่มีอนาคต

3. AI, Robotics และระบบก่อสร้างอัจฉริยะ กำลังเปลี่ยนการทำงานของวิศวกรโยธาอย่างไร?

เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในทุกขั้นตอนของงานวิศวกรรมโยธา ตั้งแต่การใช้แบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM) และ AI ช่วยออกแบบและวางแผนก่อนก่อสร้าง ไปจนถึงการนำโดรน เซนเซอร์ และระบบอัตโนมัติมาใช้สำรวจ ตรวจสอบคุณภาพ ติดตามความก้าวหน้า และดูแลความปลอดภัยในพื้นที่ก่อสร้าง วิศวกรรุ่นใหม่จึงต้องมีความเข้าใจทั้งหลักวิศวกรรม ข้อมูล และเครื่องมือดิจิทัล ควบคู่กับความสามารถในการพิจารณาและตรวจสอบผลลัพธ์จากเทคโนโลยี เพื่อประเมินว่าเมื่อใดควรเชื่อถือหรือไม่ควรเชื่อถือข้อมูลที่ได้รับ

4. AI จะเข้ามาแย่งงานวิศวกรโยธาหรือไม่ และตลาดแรงงานยังต้องการวิศวกรอยู่ไหม?

AI อาจทำให้งานบางประเภทลดลง โดยเฉพาะงานที่มีลักษณะซ้ำ ๆ งานคำนวณพื้นฐาน และงานเอกสาร แต่ไม่ได้หมายความว่าความต้องการวิศวกรโยธาจะหมดไป สิ่งที่เปลี่ยนแปลงคือสมรรถนะที่ตลาดแรงงานให้ความสำคัญ โดยต้องการวิศวกรที่มีพื้นฐานความรู้ทางวิชาชีพเข้มแข็ง สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาที่ซับซ้อน ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสม และตัดสินใจภายใต้ข้อจำกัดของการทำงานจริง ผู้ที่มีสมรรถนะทางวิชาชีพที่ดี พร้อมปรับตัวและพัฒนาทักษะอย่างต่อเนื่อง จึงมีโอกาสและความสามารถในการแข่งขันในตลาดแรงงานที่เปลี่ยนแปลงไป

5. คณะวิศวกรรมศาสตร์ SPU เตรียมนักศึกษาวิศวกรรมโยธาให้พร้อมทำงานในยุค AI อย่างไร?

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ให้ความสำคัญกับการสร้างพื้นฐานความรู้ทางวิศวกรรมควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพ ทั้ง BIM, AI การวิเคราะห์ข้อมูล และเครื่องมือดิจิทัล โดยเน้นการเรียนรู้ผ่านโครงงานและโจทย์จริงจากภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และแก้ปัญหาภายใต้ข้อจำกัดของการทำงานจริง โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนานักศึกษาให้ “คิดเป็น แก้ปัญหาเป็น และเรียนรู้สิ่งใหม่ได้ด้วยตนเอง” เพื่อให้สามารถปรับตัวและเติบโตในวิชาชีพได้อย่างต่อเนื่องท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี

มุมมองของ ผศ.ดร.วริสรา เลิศไพฑูรย์พันธ์ สะท้อนให้เห็นว่า แม้ AI และหุ่นยนต์จะเข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานในภาควิศวกรรม แต่ความสำคัญของวิศวกรโยธายังคงอยู่ โดยเฉพาะบทบาทในการออกแบบและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องคำนึงถึงความปลอดภัย ความคุ้มค่า การใช้ทรัพยากร และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่การเรียนวิศวกรรมโยธาในยุคใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเรียนรู้หลักการก่อสร้าง แต่ยังต้องสามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ร่วมกับความรู้ทางวิชาชีพ เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริงและเตรียมพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงของโลกการทำงานในอนาคต

#เรียนกับตัวจริง #ประสบการณ์จริง #FutureSkills #วิศวกรรม #คณะวิศวกรรมศาสตร์ #มหาวิทยาลัยศรีปทุม #ส่งเสริมผลักดัน #โอกาส #ศรีปทุม #SripatumUniversity #SPU #สาขาวิชาวิศวกรรมโยธา #เรียนวิศวกรรมโยธา