๑ ธันวาคม วันดำรงราชานุภาพ
ถือเป็นวันสำคัญที่ชาวไทยได้ร่วมรำลึกถึงพระเกียรติคุณของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ผู้ได้รับการยกย่องให้เป็น “พระบิดาแห่งประวัติศาสตร์ไทย” จากองค์การยูเนสโก (UNESCO) และทรงเป็น บุคคลไทยพระองค์แรก ที่ได้รับการประกาศเกียรติคุณเป็นบุคคลสำคัญของโลก เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๕
⎯⎯
แม้คนไทยจำนวนมากจะคุ้นพระนามของสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ แต่ยังมีหลายคนที่อาจไม่ทราบว่า พระองค์ทรงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในพัฒนาการของประเทศ ทั้งในด้านการปกครอง การศึกษา วัฒนธรรม และงานประวัติศาสตร์ จนได้รับการยอมรับในระดับสากล
⎯⎯
พระองค์ทรงเป็นผู้วางรากฐาน “งานประวัติศาสตร์ไทย” อย่างเป็นระบบ รวมถึงการสืบค้น รวบรวม และจัดหมวดหมู่เอกสารสำคัญของชาติ ผ่านพระปรีชาสามารถ ทำให้ประเทศไทยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ถูกต้อง เชื่อถือได้ และเป็นประโยชน์ต่อวงวิชาการมาจนถึงปัจจุบัน ตลอดจนทรงริเริ่มวางระบบบริหารราชการส่วนภูมิภาคและท้องถิ่นที่มีความทันสมัย ช่วยยกระดับโครงสร้างการปกครองของประเทศให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
⎯⎯
ด้วยพระอัจฉริยภาพอันรอบด้านและพระราชกรณียกิจที่สร้างคุณประโยชน์อย่างลึกซึ้ง จึงเป็นที่มาของการกำหนดให้ วันที่ ๑ ธันวาคมของทุกปีเป็น “วันดำรงราชานุภาพ” เพื่อถวายความรำลึกและสืบสานคุณค่าทางประวัติศาสตร์ที่พระองค์ทรงมอบไว้แก่แผ่นดินไทย
