✦ Dhamma Reflection
เมื่อ “การดับอาสวะ” คือรากฐานของความยั่งยืนในชีวิตและองค์กร
พระไตรปิฎก เล่มที่ 1 ข้อที่ 116 ได้แสดงไว้ว่า
“ภิกษุทั้งหลาย ! ก็แลเพราะเหตุแห่งอะไรแล ?
เพราะเหตุแห่งอาสวะ ภิกษุทั้งหลาย !
เราจึงกล่าวธรรมทั้งปวงมีอาสวะเป็นที่สิ้นสุด”
“Bhikkhus! And why is that so?
Because of the taints (āsava), O Bhikkhus,
I declare all dhammas to culminate in the cessation of the taints.”
Insight for Life & Business
คำสอนนี้ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า แก่นแท้ของการปฏิบัติธรรม มิได้อยู่เพียงการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ แต่คือการเข้าใจและจัดการกับ “อาสวะ” ซึ่งเป็น รากเหง้าของปัญหา ที่ฝังลึกอยู่ภายในจิตใจ
อาสวะ หมายถึงกิเลสที่สะสมและไหลซึมอยู่ในความคิดและพฤติกรรม เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งเป็นต้นเหตุที่ทำให้มนุษย์เกิดความทุกข์ ความขัดแย้ง และการตัดสินใจที่ขาดความสมดุล
ในบริบทของ ชีวิตและการบริหารองค์กร การมุ่งแก้ปัญหาเพียงระยะสั้น อาจช่วยบรรเทาสถานการณ์ได้ชั่วคราว แต่หากไม่เข้าใจต้นตอที่แท้จริง ปัญหาเดิมย่อมกลับมาในรูปแบบใหม่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ดังนั้น การวางแผนชีวิตและธุรกิจจึงควรมุ่งสู่ “การดับอาสวะ” มากกว่าการจัดการเพียงอาการของปัญหา
องค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยเป้าหมายด้านกำไรเพียงอย่างเดียว อาจเผชิญกับการครอบงำของอาสวะโดยไม่รู้ตัว ไม่ว่าจะเป็น ความโลภที่เกินขอบเขต ความขัดแย้งภายใน หรือการตัดสินใจที่ขาดจริยธรรม ซึ่งล้วนบั่นทอนความยั่งยืนในระยะยาว
ในทางกลับกัน องค์กรที่ตระหนักถึงหลักธรรม จะให้ความสำคัญกับการสร้าง วัฒนธรรมองค์กรที่โปร่งใส มีคุณธรรม และมีสติเป็นพื้นฐาน พร้อมส่งเสริมให้บุคลากรมี ความตระหนักรู้ในตนเอง (Self-awareness) และสามารถบริหารจัดการอารมณ์และความคิดได้อย่างมีปัญญา
แนวทางนี้ไม่เพียงช่วยลดความขัดแย้ง แต่ยังสร้างความไว้วางใจ ความร่วมมือ และการเติบโตที่มั่นคงในระยะยาว
✦ Global Perspective
The teaching emphasizes that true transformation does not come from solving surface-level problems, but from addressing the root causes the “āsava,” or deep-seated mental defilements.
These include greed, aversion, and delusion, which subtly influence decisions, behaviors, and organizational dynamics. Without recognizing them, problems may be resolved temporarily, but inevitably re-emerge in different forms
In leadership and business, this insight calls for a shift—from short-term fixes to long-term inner clarity. Organizations driven solely by profit may unknowingly reinforce these defilements, undermining ethics, trust, and sustainability
However, when leaders consciously cultivate mindfulness, integrity, and self-awareness, they begin to build systems and cultures that reduce these underlying forces
In doing so, they do not merely solve problems they transform the conditions that create them
โครงการให้ความรู้แก่สังคมด้านธรรมะเชิงบริหารและการจัดการอย่างยั่งยืน
วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม มุ่งมั่นในการส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยบูรณาการหลักธรรมทางพุทธศาสนาเข้ากับแนวคิดด้านการบริหารและการจัดการสมัยใหม่ ภายใต้ “โครงการให้ความรู้แก่สังคมด้านธรรมะเชิงบริหารและการจัดการอย่างยั่งยืน” เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ช่วยให้ผู้บริหาร นักศึกษา และสังคมทั่วไป ได้พัฒนาทัศนะที่ถูกต้อง และนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินธุรกิจอย่างมีคุณธรรม โปร่งใส และสมดุล สะท้อนพันธกิจของมหาวิทยาลัยในการเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อสังคมแห่งอนาคต (University for Sustainable Society) ที่มุ่งส่งเสริมทั้ง การพัฒนาปัญญา คุณธรรม และความยั่งยืน ควบคู่กันไป สอดคล้องกับแนวทางของ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเฉพาะในด้านการศึกษาที่มีคุณภาพ การเติบโตทางเศรษฐกิจที่มีจริยธรรม และการสร้างสังคมที่เข้มแข็งและเป็นธรรม
การเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
✅ SDG 4: การศึกษาที่มีคุณภาพ (Quality Education)
เป้าหมายย่อยที่เกี่ยวข้อง:
4.7 – ส่งเสริมการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมถึงจริยธรรม คุณธรรม และการพัฒนาตนเอง
การเชื่อมโยงกับเนื้อหา:
เนื้อหาสะท้อนการเรียนรู้เรื่อง “อาสวะ” ซึ่งเป็น รากเหง้าของปัญหาภายในจิตใจ อันนำไปสู่การพัฒนา ความตระหนักรู้ในตนเอง (Self-awareness) และ ปัญญาในการดำเนินชีวิต ถือเป็นการเรียนรู้เชิงลึกที่ช่วยสร้าง ผู้นำที่มีคุณธรรม และสามารถพัฒนาตนเองได้อย่างยั่งยืน
✅ SDG 8: งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Decent Work and Economic Growth)
เป้าหมายย่อยที่เกี่ยวข้อง:
8.2 – ยกระดับผลิตภาพผ่านความรู้ นวัตกรรม และทักษะที่จำเป็น
การเชื่อมโยงกับเนื้อหา:
การมุ่งเน้น “การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ (Root Cause)” แทนการแก้ไขเพียงปลายเหตุ ช่วยให้ผู้นำสามารถพัฒนาองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดปัญหาซ้ำซ้อน และสร้าง การเติบโตอย่างมั่นคงในระยะยาว โดยอาศัย การตัดสินใจที่มีสติและสมดุล
✅ SDG 16: สันติภาพ ความยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง (Peace, Justice and Strong Institutions)
เป้าหมายย่อยที่เกี่ยวข้อง:
16.6 – พัฒนาสถาบันที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และมีความรับผิดชอบ
การเชื่อมโยงกับเนื้อหา:
การตระหนักถึง โลภะ โทสะ โมหะ ในระดับบุคคลและองค์กร ช่วยลดพฤติกรรมที่นำไปสู่ ความขัดแย้ง การตัดสินใจที่ขาดจริยธรรม และการขาดความโปร่งใส ส่งเสริมการสร้าง วัฒนธรรมองค์กรที่มีธรรมาภิบาล (Good Governance) และความไว้วางใจ ซึ่งเป็นพื้นฐานของสถาบันที่เข้มแข็ง
✅ SDG 12: การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (Responsible Consumption and Production)
เป้าหมายย่อยที่เกี่ยวข้อง:
12.8 – ส่งเสริมความตระหนักรู้และวิถีชีวิตที่สอดคล้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน
การเชื่อมโยงกับเนื้อหา:
แนวคิดเรื่อง “การดับอาสวะ” ช่วยลดแรงขับเคลื่อนจาก ความโลภและความยึดติด ซึ่งเป็นสาเหตุของการใช้ทรัพยากรเกินความจำเป็น ส่งเสริมการดำเนินชีวิตและการบริหารองค์กรอย่าง มีสติ สมดุล และยั่งยืน ในระยะยาว
ในโลกธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว “ธรรมะ” คือพลังแห่งปัญญาที่สามารถนำทางให้การบริหารจัดการดำเนินไปอย่างมั่นคงและยั่งยืน โครงการให้ความรู้แก่สังคมด้านธรรมะเชิงบริหารและการจัดการอย่างยั่งยืน จึงมุ่งสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกภาคส่วนตระหนักถึงคุณค่าของในการคิด การตัดสินใจ และการดำเนินงาน เพื่อขับเคลื่อนองค์กร สังคม และประเทศชาติไปสู่อนาคตที่สมดุลทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และจิตใจ
มหาวิทยาลัยศรีปทุม
“มหาวิทยาลัยแห่งการสร้างสังคมยั่งยืนด้วยปัญญาและคุณธรรม”




