คำว่า “ไม่รู้จะเรียนอะไร” ฟังเหมือนปัญหาเดียว แต่จริง ๆ มีหลายสาเหตุ และวิธีแก้ไม่เหมือนกัน ลองดูว่าน้องใกล้เคียงแบบไหนมากที่สุด

แบบที่ 1: “ไม่ชอบอะไรเลย ไม่รู้จะเลือกยังไง”
อาการ: นึกไม่ออกว่าตัวเองสนใจอะไร
วิธีแก้: เริ่มจากการตัดสิ่งที่ไม่ใช่ออกก่อน มีบทความเก่าของ Dek-D ที่แนะนำเทคนิคตัดตัวเลือกตามสิ่งที่ไม่ชอบหรือไม่ไหว เช่น กลัวเลือดตัดกลุ่มแพทย์ออก หรือไม่ถนัดการวาดตัดสายออกแบบออก แล้วดูที่เหลือ ผมขอเตือนว่าต้องแยกให้ออกระหว่าง “ไม่ชอบจริง” กับ “ตอนนี้ยังไม่เก่ง” เพราะอย่างหลังฝึกได้ ลองตัดเฉพาะสิ่งที่ไม่อยากทำจริง ๆ แล้วใช้เวลาศึกษาตัวเลือกที่เหลือ
แบบที่ 2: “ชอบหลายอย่าง เลือกไม่ถูก”
อาการ: สนใจทั้งบัญชี ภาษา ออกแบบ และเทคโนโลยี
วิธีแก้: ใช้วิธีมองชีวิตปลายทาง โดย จินตนาการตัวเองในอีก 5–10 ปีข้างหน้าว่าอยากใช้ชีวิตประจำวันแบบไหน แล้วเลือกคณะที่พาไปถึงรูปแบบนั้น ตามด้วยการเลือกให้เหลือ 3–5 ตัวเลือก ตามที่ศรีปทุมแนะนำ ซึ่งช่วยลดความกดดันจากการต้องเลือกให้ได้ “ข้อเดียว”
แบบที่ 3: “เก่งสิ่งหนึ่ง แต่ไม่แน่ใจว่าชอบ” หรือ “ชอบสิ่งหนึ่ง แต่ไม่ถนัด”
อาการ: คะแนนดีแต่ไม่ตื่นเต้น หรือชอบมากแต่ผลงานไม่ดี
วิธีแก้: ใช้การให้คะแนนตัวเอง 1–5 ในทักษะหลัก เช่น คณิต ภาษา การพรีเซนต์ ความละเอียด และความอึด แล้วเทียบกับสิ่งที่หลักสูตรต้องการจริง ถ้าชอบแต่ยังไม่ถนัด ให้ถามตัวเองว่ายินดีฝึกหรือไม่ และมีเวลาเท่าไร ส่วนถ้าเก่งแต่ไม่ชอบ ให้ลองหาสาขาที่ใช้ทักษะนั้นแต่เป็นเรื่องที่สนใจ เช่น คนเก่งตัวเลขที่สนใจสุขภาพ อาจดูสาขาที่ใช้ข้อมูลทางสุขภาพ
แบบที่ 4: “คนรอบตัวอยากให้เรียนอีกอย่าง”
อาการ: ครอบครัว เพื่อน หรือครู มีความเห็นชัดเจน แต่เราไม่แน่ใจ
วิธีแก้: ศรีปทุมเตือนไว้ว่า อย่าเลือกคณะเพียงเพราะเพื่อนจะสมัคร หรือเพราะมีคนบอกว่าคณะนั้นมีอนาคตดี ข้อเสนอของผมคือ อย่าเถียงด้วยความรู้สึก ให้ทำตารางเทียบตัวเลือก ใส่ทั้งคณะที่ครอบครัวแนะนำและที่เราสนใจ ใส่เกณฑ์ ค่าใช้จ่าย และวิถีชีวิตหลังเรียนจบ แล้วนำไปคุยกัน การมีข้อมูลบนโต๊ะช่วยให้บทสนทนาสร้างสรรค์กว่า
ทุกแบบต้องมีตารางเทียบ
ไม่ว่าจะอยู่แบบไหน ให้ทำตารางที่ระบุ ชื่อคณะ มหาวิทยาลัย รอบที่เปิดรับ เกณฑ์คะแนน และวันปิดรับสมัคร ตารางนี้ทำให้ความลังเลกลายเป็นข้อมูลที่ตัดสินใจได้
สัญญาณที่ควรขอความช่วยเหลือ
ถ้าความกังวลเรื่องอนาคตหนักจนนอนไม่หลับ หมดแรงทำอะไร หรือรู้สึกว่าไม่มีทางออก อย่าแบกไว้คนเดียว คุยกับครูแนะแนว ผู้ปกครอง หรือผู้ที่ไว้ใจ เรื่องนี้สำคัญกว่าการเลือกคณะ
ปฏิทินที่ควรตรวจ
ตามกำหนดการที่เผยแพร่ A-Level สมัครวันที่ 14–20 มกราคม 2570 และสอบวันที่ 13–15 มีนาคม 2570 ส่วนช่วงสมัคร TGAT/TPAT2-5 คือ 4–10 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งผ่านไปแล้ว ให้ตรวจสถานะในระบบ
ส่งท้าย
ไม่ว่าจะเป็นแบบไหน ทางออกคือเริ่มจากข้อมูลเล็ก ๆ แล้วค่อยเติมทีละขั้น ถ้าอยากเห็นตัวเลือกคณะที่หลากหลายสำหรับเปรียบเทียบ ดูหน้ารวมคณะของศรีปทุมได้ที่ https://www.spu.ac.th/
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://www.mytcas.com