หากสังเกตข้อมูลคะแนนต่ำสุดของการคัดเลือก Admission ย้อนหลัง จะพบว่าตัวเลขของบางสาขาแทบไม่เคยนิ่งเลย บางปีพุ่งขึ้นอย่างน่าตกใจ บางปีลดลงจนผู้สมัครแปลกใจ ปรากฏการณ์เหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มีปัจจัยที่อธิบายได้ ซึ่งผู้สมัครควรทำความเข้าใจเพื่อวางแผนอย่างรอบคอบ
ปัจจัยที่ 1: จำนวนผู้สมัครเทียบกับจำนวนที่นั่ง
นี่คือปัจจัยพื้นฐานที่สุด หากสาขาใดมีผู้สนใจมากกว่าที่นั่ง คะแนนของผู้ที่ได้ที่นั่งสุดท้ายย่อมสูงขึ้นโดยธรรมชาติ ในปีการศึกษา 2569 รอบ Admission มีที่นั่งรวม 176,341 ที่ และมีผู้สมัคร 125,455 คน หรือราว 71.14% ณ วันที่ 17 พ.ค. ซึ่งสะท้อนว่าภาพรวมมีการแข่งขันสูง แต่ในระดับสาขาย่อยนั้นความร้อนแรงต่างกันมาก
ปัจจัยที่ 2: กระแสความนิยมของอาชีพ
สาขาที่เชื่อมกับเทคโนโลยี สุขภาพ หรือธุรกิจสมัยใหม่ มักได้รับความสนใจตามกระแสตลาดแรงงาน บางปีข่าวการจ้างงานเพียงข่าวเดียวก็ทำให้ผู้สมัครแห่ไปสาขาหนึ่งได้ เปรียบเหมือนร้านอาหารที่ติดเทรนด์ในโซเชียล คนต่อคิวยาวขึ้นทันทีโดยที่รสชาติไม่ได้เปลี่ยน
ปัจจัยที่ 3: ความยากง่ายของข้อสอบกลาง
ในแต่ละปี ความยากของข้อสอบและการกระจายคะแนนไม่เท่ากัน ซึ่งกระทบต่อค่าสถิติและคะแนนมาตรฐาน การเปรียบเทียบตัวเลขข้ามปีโดยไม่คำนึงถึงข้อนี้ อาจทำให้ประเมินผิดพลาดได้
ปัจจัยที่ 4: การปรับเกณฑ์และสูตรของสาขา
มหาวิทยาลัยอาจปรับวิชาที่ใช้ น้ำหนักคะแนน หรือเกณฑ์ขั้นต่ำในแต่ละปี การเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยก็อาจส่งผลต่อกลุ่มผู้สมัครทั้งกลุ่ม ผู้สมัครจึงควรอ่านประกาศรับสมัครฉบับล่าสุดทุกครั้ง ไม่ควรอาศัยความจำจากปีก่อน
ปัจจัยที่ 5: พฤติกรรมการเลือกอันดับของผู้สมัคร
ผู้สมัครแต่ละคนเลือกอันดับไม่เหมือนกัน บางคนเลือกสาขาในฝันไว้ที่อันดับต้น ๆ แม้โอกาสน้อย ขณะที่บางคนเลือกอย่างระมัดระวัง ผลรวมของการตัดสินใจนับแสนคนจึงทำให้ตัวเลขสุดท้ายเปลี่ยนไปในแบบที่ยากจะคาดเดา
ข้อมูลสนับสนุนจากภาพรวมระบบ
ในภาพรวม มีผู้มีสิทธิ์เข้าศึกษาจากระบบ TCAS69 รวม 242,043 คน เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 3.21% ตัวเลขนี้แสดงว่าระบบกลางยังเป็นช่องทางหลักของผู้เข้าศึกษาระดับอุดมศึกษา และผู้สมัครควรให้ความสำคัญกับข้อมูลจากระบบดังกล่าวเป็นอันดับแรก
แล้วผู้สมัครควรทำอย่างไร
ข้อแนะนำสั้น ๆ คือ ศึกษาข้อมูลหลายปี เทียบสูตรให้ตรงกัน และเตรียมตัวเลือกสำรองเสมอ ผู้ที่ต้องการดูข้อมูลทางการสามารถค้นหาได้ที่ mytcas.com
ตัวเลขคะแนนต่ำสุดเป็นเหมือนภาพสะท้อนของตลาดการแข่งขันในปีหนึ่ง ๆ เมื่อรู้ว่าปัจจัยใดทำให้ตัวเลขขยับ ผู้สมัครก็จะอ่านข้อมูลได้ลึกขึ้น และไม่ต้องตื่นตกใจกับความเปลี่ยนแปลงที่อธิบายได้
ดูข้อมูลมหาวิทยาลัยศรีปทุม: https://www.spu.ac.th/