Innovation Mindset เริ่มสร้างไอเดีย ให้กลายเป็นนวัตกรรมของจริง!
นวัตกรรมต้องเกิดจากปัญหาจริง และการทดลองจริง! คอลัมน์นี้พาทุกคนไปเข้าใจวิธีคิดไอเดีย วิธีการลงมือทำ และการผลักดันร่างในห้องเรียนให้กลายเป็นนวัตกรรมที่จับต้องได้ ของอาจารย์ผู้เป็นนวัตกรตัวจริง แล้วเราจะรู้เลยว่านี่คือ How to ที่เจ๋งที่สุด เพราะอาจารย์วิศวะฯ SPU นั้นเคยสร้างนักศึกษาให้เป็นนักนวัตกรตัวจริงได้แล้ว!
PROFILE :
ผศ.ดร.เด่นชัย วรเดชจำเริญ
ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายวิจัย คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.ศรีปทุม
และผู้ก่อตั้ง TIE Smart Solutions
ไอเดียดีๆ จะกลายเป็นนวัตกรรมได้ยังไง?
ไอเดียคือจุดเริ่มต้น ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย ผศ.ดร.เด่นชัยเริ่มต้นตอบคำถามนี้ด้วยแนวคิดชัดเจน เพราะนวัตกรรมต้องเกิดจาก “ปัญหาจริงๆ ของผู้คน” อย่างตอนสร้าง TIESmartSolutions อาจารย์ไม่ได้เริ่มจากกระดาษหรือคอมพิวเตอร์ แต่ลงไปคุยกับช่าง, ผู้ออกแบบ, ผู้ติดตั้ง และดูปัญหาจริงๆ ที่เกิดขึ้น
“ถ้าคุณเห็นปัญหาชัดเจน คุณจะไม่หลุดโฟกัส แล้วปัญหาจะเป็นเข็มทิศพาคุณกลับมาที่เดิมเสมอ” อีกหนึ่งเคล็ดลับคือเริ่มทำจากของจริง แม้สิ่งที่สร้างอย่าง TIESmart ระบบแรกจะยังไม่สมบูรณ์ อาจดูเรียบง่าย ไม่สวย แต่มีข้อมูลจริง มีผู้ใช้จริง และทำงานได้จริง!
ดังนั้นกฎเหล็กของอาจารย์คือ Prototype ให้เร็ว, ทดสอบให้ไว, ฟังผู้ใช้ทุกระดับให้มากที่สุด และทดสอบจนพร้อมใช้งาน! ผมแนะนำให้นักศึกษาเริ่มจากคำถามเดียว “เรากำลังช่วยใครดีขึ้น?” นวัตกรรมไม่ใช่ของเก๋ๆ แต่คือสิ่งที่ทำให้ชีวิตคนดีขึ้น แม้เพียง 1% จากนั้นเริ่มจากสิ่งเล็กที่สุดที่ทำได้ตอนนี้ อาจเป็นต้นแบบเล็กๆ, โค้ดง่ายๆ, หรือคุยกับผู้ใช้สักคนหนึ่ง จุดเริ่มเล็กๆ นี้แหละจะเปิดทางไปสู่สิ่งใหญ่ที่คุณคาดไม่ถึง ถ้าคุณเริ่มจากความตั้งใจ อนาคตจะช่วยเติมส่วนที่ขาดเอง ผมเชื่อแบบนี้ เพราะเห็นผลทุกครั้งที่พาทีมลงหน้างานจริง
Mindset สำคัญที่สุดสำหรับนวัตกรรมในยุค AI?
ถ้าถามผม ผมตอบสั้นๆ ได้เลย
“Be endlessly curious, be endlessly humble”
ความอยากรู้อยากเห็นทำให้คุณกล้าลองสิ่งใหม่ ความอ่อนน้อมทำให้คุณเปิดรับคำวิจารณ์ และรู้ว่าตัวเองยังมีช่องว่างให้เติบโตเสมอ ในยุคที่ AI เปลี่ยนโลกรายวัน คนที่จะรอดไม่ใช่คนที่รู้เยอะที่สุด แต่คือคนเรียนรู้เร็วที่สุด Mindset ที่ผมใช้สร้าง TIE Smart คือ เรียนรู้-ทดลอง-ปรับตัว-เริ่มใหม่ซ้ำๆ แบบไม่ท้อ แล้วคุณจะรอดไม่ใช่เพราะไม่เคยล้ม แต่เพราะคุณนั้นลุกไวกว่าใคร และลุกทุกครั้งด้วยบทเรียนใหม่เสมอ!
การทำงานร่วมกันต่างเจเนอเรชัน ต่อยอดไอเดียยังไง?
ผมโชคดีมากที่สร้าง TIE Smart Solutions จากทีมหลากหลาย ทั้งศิษย์เก่าที่มีประสบการณ์ในอุตสาหกรรม และนักศึกษาที่เต็มไปด้วยไอเดียใหม่ๆ ที่ SPU เราไม่มีคำว่า “รุ่นพี่เหนือกว่ารุ่นน้อง” มีเพียงแนวคิดเดียว “ทุกคนคือผู้สร้างนวัตกรรม”
รุ่นน้องถามว่า “ทำไมต้องทำแบบเดิม? ลองแบบนี้ไหม?” ส่วนรุ่นพี่ช่วยชี้ว่า “อะไรทำได้ อะไรเสี่ยง” การรวมสองมุมนี้ทำให้เกิดไอเดียที่ใช้งานได้จริง และล้ำกว่าเดิมหลายฟีเจอร์ ของระบบ AIoT ถูกจุดประกายจากคำถามกล้าคิดต่างของนักศึกษานี่แหละ เหตุผลที่ผมบอกเสมอว่า “นวัตกรรมเกิดจากคนหลากหลาย ไม่ใช่คนเก่งแค่คนเดียว”
เด็ก SPU สร้างไอเดียในห้องเรียน ให้เป็นของจริงได้ยังไง?
คำตอบสำคัญ 3 ข้อ ที่นักศึกษาควรเริ่มฝึกตั้งแต่ตอนนี้
- มองตลาดก่อนมองเทคโนโลยี : สตาร์ทอัพพังเพราะทำของที่คนไม่ต้องการ ให้ถามตัวเอง “มันแก้ปัญหาอะไร? ใครยอมจ่าย?” ถ้าตอบคำถามนี้ได้ ไอเดียก็มีโอกาสรอดสูง
- ทำของจริง แทนคิดบนกระดาษ : วิศวกรเก่งไม่ใช่คนคิดสมการสวย แต่คือคน แก้ปัญหาหน้างานจริงที่วิศวะฯ ม.ศรีปทุม เราสอนให้เริ่มจากระบบเล็กๆ ทดลองง่ายๆ ให้คนใช้จริง นี่แหละคือ การทดสอบที่ดีที่สุด
- ฟัง Feedback แบบไม่ปกป้องตัวเอง : Prototype แรกๆ ของ TIE Smart โดนตำหนิเยอะมาก แต่ทุกคำติทำให้ระบบแข็งแรงขึ้น ฝึกรับความเห็นตรงนี้ตั้งแต่วันนี้ ไอเดียของคุณจะเกิดจริงได้มากกว่า 100 เท่า
รางวัล NIA & ASEAN Digital Award พิสูจน์อะไร?
ผมเป็นผู้สร้าง TIE Smart Solutions และคว้ารางวัลชนะเลิศนวัตกรรมแห่งชาติ ประจำปี 2568 ด้านเศรษฐกิจ ประเภทวิสาหกิจขนาดย่อมและวิสาหกิจรายย่อย จากผลงาน “ระบบบริหารจัดการ Chiller Plant อัจฉริยะด้วยเทคโนโลยี AIoT Command Center พร้อมรับประกันผลประหยัด” โดย ทีไออี สมาร์ท โซลูชั่น จำกัด ในงานวันนวัตกรรมแห่งชาติ ประจำปี 2568 จัดโดย สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
ผมขอบคุณรางวัลทั้งสองมากครับ แต่สิ่งที่ภูมิใจที่สุดคือรางวัลนี้พิสูจน์ให้ทีมและนักศึกษาที่ร่วมพัฒนาเห็นว่างานวิจัยจากมหาวิทยาลัยเอกชน ก็ไปยืนบนเวทีระดับประเทศและอาเซียนได้จริง! รางวัล NIA ด้านนวัตกรรมเศรษฐกิจ และการเป็นตัวแทนประเทศไทยด้าน Digital Innovation ทำให้มั่นใจว่า ทิศทางเราไปถูกทาง
“นวัตกรรมที่ดี ต้องสร้างผลลัพธ์ที่วัดได้
ทั้งเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม”
TIE Smart เริ่มจากห้องเรียน ไม่มีทุนใหญ่ๆ แต่มีทีมที่ตั้งใจแก้ปัญหาจริง สิ่งนี้เกิดขึ้นจากห้องเรียน SPU วันนี้ AIoT Platform ของเราถูกใช้ในอาคารกว่า 25 แห่งทั่วไทย นี่คือความภูมิใจที่เหนือกว่ารางวัลใดๆ ครับ
ทำไมวิศวะฯ ศรีปทุม ช่วยให้เด็กสร้างอนาคตได้เร็วกว่าที่คิด?
ที่นี่เราเรียนแบบ “ห้องเรียน + ห้องเครื่อง + ประยุกต์สมการง่ายๆ” นักศึกษาได้ทั้ง ทฤษฎีและโลกจริงตั้งแต่ปีแรกที่วิศวะฯ ศรีปทุม นักศึกษาจะได้
- ทดลองของจริง
- ทำโปรเจกต์กับบริษัทจริง
- ร่วมพัฒนางานกับอาจารย์
- ทำงานกับทีมที่สร้างบริษัทจริงอย่าง TIE Smart
เรา สร้างสิ่งแวดล้อมที่บอกเด็กทุกคนว่า “คุณสร้างอนาคตตัวเองได้ตั้งแต่ตอนนี้ ไม่ต้องรอจบ” เมื่อเด็กเห็นอาจารย์ ศิษย์เก่า และเพื่อนร่วมงานทำของจริง เขาจะรู้ทันทีว่า เส้นทางนวัตกรรมไม่ไกลตัว แต่เกิดขึ้นทุกวัน สรุปนวัตกรรมไม่ใช่เรื่องของอนาคต มันเริ่มจากสิ่งที่คุณลงมือทำวันนี้
ผมมักบอกลูกศิษย์ว่า “อย่ารอความพร้อม เพราะนวัตกรรมเกิดตอนคุณไม่พร้อมที่สุด แต่กล้าที่จะเริ่มต้นที่สุด” นี่คือเส้นทางที่ผมสร้าง TIE Smart Solutions และนี่คือเส้นทางที่ผมอยากให้คนรุ่นใหม่เดินต่อเพื่อสร้างนวัตกรรมใหม่ และทำให้ประเทศไทยแข็งแรงขึ้นทุกวันครับ
