อยู่อย่างไรให้ปลอดภัยในอาคารที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เสี่ยงแผ่นดินไหว??

20 เม.ย. 2555

       ถึงแม้ว่าจะมีข้อมูลว่าประเทศไทยอาจจะไม่ถึงขั้นระดับความรุนแรง แต่การสั่นไหวสั้นๆในระยะเวลาเพียงเล็กน้อย ขนาดไม่กี่ริกเตอร์ก็ส่งผลให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ หากภายในบ้านเรือนที่อยู่อาศัยนั้น ไม่ได้มีการจัดระเบียบ ความเรียบร้อยของสิ่งของ เครื่องเรือน เครื่องใช้สอยต่างๆ ที่มั่นคงปลอดภัย ตลอดจนอุปกรณ์ระบบอาคารต่างๆที่อยู่ภายในผนัง หรือก่อนเข้าสู่อาคาร อาทิเช่น ระบบไฟฟ้า ระบบประปา ระบบท่อ ระบบระบายน้ำต่างๆ ตลอดจนระบบท่อแก๊ส โดยเฉพาะในอาคารขนาดใหญ่ ที่มีการประกอบการร้านอาหาร ความเสียหายของระบบอุปกรณ์ที่เสี่ยงต่อการเกิดภัยอันตรายอื่นๆตามมา การระเบิด หรือ อัคคีภัย เป็นสิ่งที่ควรต้องมีการป้องกัน และตรวจสอบให้อยู่ในสภาพเรียบร้อย

       สิ่งที่ต้องตระเตรียมหรือการตรวจสอบเบื้องต้นในอาคาร ก่อนการเกิดแผ่นดินไหว ที่ควรจะทำในระดับครัวเรือน หรือหน่วยที่พักอาศัย มีดังนี้

1.การจัดเตรียมแผนเผชิญเหตุกรณีฉุกเฉินในครัวเรือน และเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือเบื้องต้น เช่น ไฟฉาย อุปกรณ์ยังชีพ อุปกรณ์เครื่องมือช่างที่จำเป็นในการซ่อมแซมฉุกเฉิน

2.การยึดชั้นวางของ ตู้ให้แข็งแรงมั่นคง ติดกับผนัง

3.ย้ายข้าวของ วัตถุที่มีน้ำหนักมากๆหรือ สิ่งของที่เสี่ยงต่อการตกแตก แก้ว ขวด ไว้ในที่ต่ำและตรวจสอบปิด ฝาบานตู้ด้วยอุปกรณ์ล็อค

4.รูปภาพ หรือ กระจกที่แขวนผนัง ของตกแต่งแขวนผนัง ต้องยึดติดให้แน่นมั่นคง และไม่ควรอยู่ใกล้เตียง       ที่นอน หรือเก้าอี้นั่งต่างๆ อาจจะตกหรือหลุดลงมาโดนตัวในขณะหลับหรือ นั่งเล่นอยู่ในอาคาร ยามวิกาล

5.ผูกโยงดวงโคม ที่ห้อยต่ำลงมาจากเพดานไม่ให้แกว่งตัวรุนแรง หรือใช้การถ่วงน้ำหนักลดการแกว่งตัวไว้ที่เหนือดวงโคม

6.ตรวจสอบการต่อระบบอุปกรณ์ เช่น สายไฟ ท่อแก๊ส ท่อน้ำ โดยให้ช่างเข้ามาตรวจสภาพความเรียบร้อย และควรติดตั้ง flexible ในจุดที่เสี่ยงต่อการขยับตัว การสั่นไหวของระบบท่อ ระบบร้อยสายไฟฟ้า ระบบท่อแก๊ส(ถ้ามี) ป้องกันการหลุดออกจากกัน หรือการแตกร้าวของท่อ

7.อุปกรณ์เครื่องทำน้ำร้อน น้ำอุ่น ในห้องน้ำ หรือตู้เย็น เครื่องซักผ้า ถังแก๊ส ตรวจสอบการยึดติดตั้งให้แน่นกับโครงสร้างผนัง หรือยึดฐานติดตั้งไว้กับพื้นให้มั่นคง ไม่ให้ตู้เย็นล้ม หรือ เคลื่อนที่ออกจากที่ตั้ง

8.ระบบการเปิดปิดแก๊ส ถ้าเป็นไปได้ควรให้ช่างมาติดตั้งระบบการตัดการจ่ายแก๊สที่ถังอัติโนมัติเมื่อมีการสั่นไหวในระดับรุนแรง

9.ซ่อมรอยแตกร้าวเดิมที่เสี่ยงต่อการพัง เช่น เพดาน หรือ ผนังที่มีรอยแตกร้าวลึกอยู่เดิมให้สามารถตั้งอยู่ได้มั่นคง

10. ให้ช่างมาตรวจสอบเสา ตอม่อ คานของบ้านเรือน มีสภาพที่ไม่มั่นคงหรือไม่ ถ้าพบก็ควรซ่อมแซมเพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะพังลงมาได้ เมื่อได้รับแรงแม้เพียงเล็กน้อย แต่มากพอที่จะทำให้มันเสียหายจากเดิมที่มีอยู่

11.เก็บข้าวของ อุปกรณ์ที่มีคม ลงที่ต่ำ น้ำยาเคมี ซักล้าง ที่อันตรายต่อการหายใจ ภายในบ้าน ที่อาจจะหก ควรเก็บให้มิดชิด

12. กำหนดจุดที่จะฝึกซ้อมหลบให้เกิดความปลอดภัยในบ้าน เมื่อเกิดการสั่นไหวนานๆ เช่น ใต้โต๊ะ ผนังที่มั่นคง

13. สุดท้าย หมั่นซักซ้อมกับสมาชิกในครอบครัว หากมีการสั่นไหว ถึงแผน การป้องกันตัวต่างๆ

      ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ต้องตรวจสอบ ระวังไว้ก่อน เพราะการสั่นไหวในระดับเล็กๆ ก็ส่งผลให้ทรัพย์สินในบ้านเรือน สภาพอาคารเสียหายสะสมได้ หรือเกิดอัยตรายอื่นๆตามมาภายหลัง จากข้อมูลที่พบว่าในพื้นที่ทางภาคใต้ที่มีการสั่นไหวอยู่ตลอดเวลาในระดับที่รู้สึกได้ ทั้งด้วยเครื่องวัดระดับ หรือความรู้สึกของตัวเราเอง…ป้องกันไว้อย่างน้อยก็ลดความเสียหาย ลดความเสี่ยงภัยอันตรายที่จะเกิดขึ้นจากความไม่มั่นคงของอาคาร หรืออุปกรณ์อาคารที่เกี่ยวข้อง

เขียนโดย : อาจารย์ทนงศักดิ์  รัตนสุคนธ์
หัวหน้าสาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์  มหาวิทยาลัยศรีปทุม

อ้างอิง

http://www.ready.gov/earthquakes

http://www.fema.gov/